İşveren Ücretten Kesinti Yapabilir mi?
Ücret, işçinin korunması gereken temel alacaklarından biridir.
Ücretten kesintinin sınırları
İşverenin ücret üzerinden yaptığı her kesinti aynı hukuki rejime tabi değildir. Disiplin amacıyla ücret kesme cezası, işverenin uğradığını ileri sürdüğü zararın mahsup edilmesi ve icra kesintileri farklı koşullara bağlıdır. Kesintinin hangi gerekçeyle, hangi tutarda ve hangi belgeye dayanarak yapıldığı önce açıklığa kavuşturulmalıdır.
Ücret kesme cezası
İş Kanunu, işverenin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde gösterilmiş sebepler dışında ücret kesme cezası uygulayamayacağını düzenler. Bu cezanın işçiye nedenleriyle bildirilmesi ve kesilen tutarın belirli amaçla kullanılması gerekir. Uygulamanın sözleşmede yer alıp almadığı, işçiye açıklama yapılıp yapılmadığı ve kesintinin bordroda nasıl gösterildiği incelenmelidir. Genel bir şirket politikası kanuni koşulların yerini tutmaz.
Zarar ve mahsup iddiası
İşveren, işçinin kusuruyla doğan zarar iddiasını ücretinden kendiliğinden ve sınırsız biçimde düşemez. Zararın varlığı, miktarı, kusur ve kesintinin hukuki dayanağı değerlendirilir. İşçinin açık rızası, sözleşme hükümleri veya icra işlemi gibi unsurlar somut olaya göre önem taşıyabilir. Ücret bordrosu, olay tutanağı ve yazılı onay belgeleri birlikte korunmalıdır.
İtiraz ve talep
İşçi, bordroları ve banka kayıtlarını karşılaştırarak kesintilerin tarih ve nedenini tespit edebilir. İşveren nezdinde yazılı açıklama istemek uyuşmazlığın kayda geçirilmesini sağlar. Kesilen miktarın ücret alacağı olarak talep edilmesi halinde dava öncesi arabuluculuk kural olarak gerekir. İş mahkemesi kesintinin dayanağını ve kanuni şartları değerlendirir; her ücret farkı otomatik olarak işveren aleyhine sonuçlanmaz.
Sık sorulan sorular
İşveren hatalı ürün zararını maaştan kesebilir mi?
Kesintinin dayanağı, kusur, zarar ve kanuni sınırlar birlikte incelenmelidir; otomatik kesinti kabul edilmez.
Ücret kesme cezası bordroda gösterilmeli mi?
Kesinti ve nedeninin kayıt ve bildirim koşulları mevzuata göre değerlendirilir.
Bu başlıkta hukuki durumunuzu değerlendirmek için Ücretten kesinti hizmetlerimizi inceleyebilir, sorularınız için Avkat ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar: 4857 sayılı İş Kanunu Madde 38; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
İlgili makaleler
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya somut olaya özgü danışmanlık değildir. Sonuç, olayın koşulları ve güncel mevzuata göre değişebilir.