Mirasın Reddi Süresi ve Başvuru Usulü
Mirasçı mirasbırakanın ölümüyle kendisine geçen mirası kanunda belirtilen koşullarda reddedebilir. Gerçek ret için süre ve şekil kurallarına uyulmalıdır; terekenin borca batık olduğu iddiasına dayalı hükmen ret ayrı koşullara tabidir.
Gerçek ret süresi
TMK m.606 yasal ve atanmış mirasçıların kural olarak üç ay içinde mirası reddedebileceğini düzenler. Sürenin başlangıcı mirasçı türü ve öğrenme zamanına göre değişebilir. Önemli sebep varsa mahkemeden süre uzatımı veya yeni süre istenebilir. Ölüm ve mirasçılık tarihlerini gösteren kayıtlar önem taşır.
Başvuru şekli
Ret, mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı ve kayıtsız şartsız beyanla yapılır. Süresinde yapılan ret özel kütüğe kaydedilir. Mirası kabul anlamına gelebilecek tereke işlemlerinin etkisi ayrıca incelenebilir; malvarlığı üzerinde işlemden önce hukuki durum değerlendirilmelidir.
Gerçek ve hükmen ret
Gerçek ret süresinde açık beyana dayanır. Kanun, ölüm tarihinde terekenin ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması hâlinde mirasın reddedilmiş sayılmasını da düzenler. Hükmen ret iddiası olgulara bağlıdır; bir borç kaydı her durumda tek başına yeterli olmayabilir.
Ret işlemi öncesinde terekenin varlık ve borçlarına ilişkin ulaşılabilen kayıtları incelemek, hangi hukuki durumla karşı karşıya olunduğunu anlamaya yardımcı olur. Bununla birlikte tereke malını sahiplenme veya borç ödeme gibi davranışların ret hakkına etkisi olayın koşullarına göre değerlendirilebilir. Birden çok mirasçı bulunması hâlinde her kişinin beyanı ve süresi ayrıca önem taşır. Ret beyanının kayıtsız şartsız niteliği, başvuruda koşullu ifadeler kullanılmamasını gerektirir.
Mirasın reddi, mirasın yalnız borçlarını bırakıp malvarlığını kabul etmeye yarayan seçmeli bir işlem değildir; beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Ret beyanında bulunan kişinin ardından mirasçılığın kimlere geçeceği de sonuç doğurabilir. Bu nedenle tek bir mirasçının başvurusu diğer kişilerin durumunu her zaman çözmez. Mirasçılar, kendi sıfatlarını ve sürelerini ayrı ayrı kontrol etmeli; terekeye ilişkin işlemlerin etkisini değerlendirmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Ret beyanı notere yapılabilir mi?
Kanun ret beyanının sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı yapılmasını öngörür.
Sonradan borç öğrenmek süreyi değiştirir mi?
Başlangıç, mirasçılık sıfatı ve öğrenme zamanı gibi somut olgulara göre incelenir.
Yasal kaynaklar: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu.
Bu alandaki çalışmalarımız hakkında ilgili hizmet sayfamızı inceleyebilir, görüşme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İlgili makaleler
Bu yazı genel hukuki bilgi amaçlıdır; somut olayın hukuki değerlendirmesi yerine geçmez.